Wampiry
Dodane przez Adminblack dnia Grudzień 06 2019 20:30:01
Wampir – postać szeroko wykorzystywana w kulturze. Jego obraz zawdzięczamy głośnej książce „Drakula” Brama Stokera. Drakula nie był jednak ojcem rodu wampirów, a jego przodków należy szukać wszędzie tam, gdzie ludzie bali się nagłej śmierci – zatem również w starożytności.

Reinkarnacja duszy

Próbując zdefiniować wampira przyjmuje się, że jest to duch tragicznie zmarłej osoby lub jej ożywiony trup, który powraca, aby szkodzić ludziom. Przemianę w wampira można przedstawić jako reinkarnację – dusza zmarłego wstępuje do nowego ciała lub przemienia się w istniejącym, dając mu tym samym nowe życie, zachowując przy tym swoją tożsamość i niezależność. Już w starożytnej Grecji osoby przemienione w wampiry uznawane były za niespokojne duchy przedwcześnie zmarłych. Platon uważał, że ich dusza:

ze strachu przed tym, co niewidzialne, przed tamtym światem, […] jak powiadają, włóczy się koło pomników i grobów, gdzie już nieraz widywano jakieś do cieniów podobne dusz widziadła […] nie są [to] dusze ludzi dzielnych, tylko złych, które się po takich miejscach błąkać muszą, pokutując za pierwsze swoje życie: złe.

Krwiożercze piękności

W kulturze antycznej wampiry były przedstawiane jako żeńskie demony przyjmujące ludzką postać, aby móc żerować na śmiertelnikach. Stanowiły one orszak bogini świata podziemnego i magii – Hekate, a znano je pod postaciami empusów, lamii, strzyg i sukkubów. Ich zadaniem było uwodzenie mężczyzn, żywienie się krwią i ciałem swoich ofiar, a także zabijanie, porywanie lub zjadanie pozostawionych samotnie dzieci. Wszystkie posiadały zdolność do przemiany w stworzenia związane z demonami nocy. Umiejętność takiej przemiany sugeruje, że do grona wampirów można także zaliczyć mitologiczne syreny. Te kobiety-ptaki już w poemacie Homera wabiły marynarzy ku zgubie i zbierały ich kości na swojej wyspie.

Chodzący zmarli

Znane jest także podanie rzymskiego historyka Flegona z Tralles z II w. n.e., który opisał historię przedwcześnie zmarłej dziewczyny. Powstawszy z grobu odwiedzała ona nocami młodzieńca mieszkającego w domu jej rodziców. Gdy wyszło to na jaw, rodzina dziewczyny postanowiła zaczekać na nią w ukryciu, chcąc ją powitać i wziąć w ramiona. Ta jednak ze smutkiem wytknęła im okrucieństwo ich ciekawości i oznajmiła, że teraz musi wrócić do miejsca swojego przeznaczenia, po czym padła martwa. Kiedy rodzina następnego dnia otworzyła grób, okazało się, iż był on pusty.

Magia ochronna

Starożytni nie byli pozostawieni sami sobie w walce z ożywionymi zmarłymi. W starożytnym Rzymie istniało kolegium kapłanów mających za zadanie zwalczanie wampirów, a także kodeks prawny, który zakazywał pozostawiania zmarłych w miejscach wystawionych na żer lamii i strzyg.

Według Owidiusza ludzie w walce z wampirami posiadali po swojej stronie boginię drzwi, zawiasów i zdrowia – Carnę. Atak strzyg na niemowlęta w domu można było też udaremnić poprzez trzykrotne dotknięcie futryny liściem arbutusowym (rodzaj rośliny z rodziny wrzosowatych), skropienie progu specjalną wodą, złożenie w ofierze surowych wnętrzności dwumiesięcznej sowy i wypowiedzenie specjalnej modlitwy:

Ptaki nocy, oszczędźcie organy wewnętrzne dzieci: mała ofiara przypada z małego dziecka.

Weźcie, modlę się, serce za serce, wnętrzności za wnętrzności. To życie dajemy wam dla lepszego życia.


Jak widzimy lęk przed nieumarłymi był bardzo istotnym elementem codzienności starożytnych. Niezwykłym jest fakt, że po ponad dwóch tysiącach lat nasze wyobrażenia wampirów nie różnią się aż tak bardzo od wyobrażeń antyku.

https://ciekawostkihistoryczne.pl/2019/08/08/klasyczny-wampir-w-poszukiwaniu-starozytnego-przodka-drakuli/#2